Anlaşmalı boşanma, evlilik birliğini sonlandırmanın en hızlı ve en medeni yolu olarak kabul edilir. Taraflar boşanmanın tüm sonuçları üzerinde (velayet, nafaka, mal paylaşımı) mutabakata vardıklarında, bu süreci başlatmak için geriye tek bir resmi adım kalır: Dava dilekçesinin mahkemeye sunulması. Bu aşamada, çiftlerin aklına gelen ilk teknik sorulardan biri şudur: anlaşmalı boşanma dilekçesini kim verir? Dilekçenin tek bir eş tarafından mı, yoksa her iki eş tarafından mı imzalanması gerektiği, davanın açılış usulü açısından kritik bir önem taşır.
Bu makalede, anlaşmalı boşanma dilekçesinin kimin tarafından verilmesi gerektiğine dair yasal seçenekleri, bu seçeneklerin davanın gidişatını nasıl etkilediğini ve anlaşmalı boşanma davaları sürecindeki rolünü detaylıca inceleyeceğiz. Doğru atılacak bir ilk adım, sürecin en başından itibaren hızlı ve sorunsuz ilerlemesini sağlayacaktır.
Anlaşmalı Boşanma Dilekçesini Verme Yöntemleri
Anlaşmalı boşanma davasını başlatmak için “dilekçeyi kimin verdiği” konusunda kanun, eşlere iki temel yöntem sunar. Her iki yöntem de hukuken geçerli olup, aynı sonuca (boşanma kararına) ulaşır.
Yöntem 1: Eşlerden Birinin Dava Açması (Tek Davacı)
En yaygın yöntemlerden biri, eşlerden birinin “Davacı” sıfatıyla Aile Mahkemesi’ne başvuruda bulunmasıdır. Bu durumda, davayı açan eş (örneğin kadın), hazırladığı dava dilekçesinde boşanma talebini ve tarafların anlaştığı hususları belirtir. Diğer eş (erkek) ise dilekçede “Davalı” olarak görünür.
Bu senaryoda, anlaşmalı boşanma dilekçesini kim verir sorusunun cevabı teknik olarak “davacı olan eş” olur. Ancak bu durum, davanın çekişmeli olduğu anlamına gelmez. Davalı konumundaki eş, davanın ilk duruşmasında (veya mahkemeye sunacağı bir kabul beyanı dilekçesi ile) davayı ve protokolü kabul ettiğini beyan ettiğinde, süreç anlaşmalı boşanma olarak devam eder. Bu yöntem, genellikle taraflardan birinin adli işlemleri yürütme konusunda daha pratik olması durumunda tercih edilir.
Yöntem 2: Eşlerin Birlikte Başvurması (Ortak Dilekçe)
İkinci ve hukuki açıdan en net yöntem ise, eşlerin her ikisinin de “Davacı” sıfatıyla mahkemeye ortak bir dilekçe ile başvurmasıdır. Bu durumda, dilekçenin altında her iki eşin de imzası bulunur. Dilekçede “Davalı” yoktur; her iki taraf da mahkemeden aynı şeyi, yani protokol kapsamında boşanmayı talep etmektedir.
Bu yöntem, tarafların iradelerinin tam bir uyum içinde olduğunu en başından gösterir ve “acaba davalı kabul edecek mi?” gibi bir belirsizliği ortadan kaldırır. Ortak başvuru, anlaşmalı boşanmanın ruhuna en uygun yöntem olarak kabul edilir.
Dilekçeyi Kimin Verdiği Önemli mi?
Hukuki sonuç açısından bakıldığında, dilekçeyi tek bir eşin vermesi ile ortak verilmesi arasında hiçbir fark yoktur. Her iki durumda da hakim, tarafları duruşmada bizzat dinleyecek, protokolü inceleyecek ve iradelerinin özgürce yansıdığına kanaat getirirse boşanma kararı verecektir.
Ancak, sürecin psikolojisi ve pratikliği açısından küçük farklar olabilir:
- Tek Davacı: Davalı olarak görünen eş, tebligat stresi yaşayabilir veya duruşmada “davayı kabul ettiğini” ayrıca beyan etmesi gerekir.
- Ortak Başvuru: Süreç en başından itibaren “ortak talep” olarak işler ve daha az bürokratik görünebilir.
Boşanma Davası Nasıl Açılır ve Dilekçenin Rolü
Hangi yöntemi seçerseniz seçin, anlaşmalı boşanma davası nasıl açılır sorusunun cevabı, bu dilekçenin hazırlanmasıyla başlar. Dilekçe, davanın “kalbidir”. İçeriğinde; tarafların kimlik bilgileri, boşanma talebi ve en önemlisi, tarafların imzaladığı “Anlaşmalı Boşanma Protokolü” yer almalıdır.
Dilekçeyi kimin verdiğinden bağımsız olarak, dava açılırken “davacının” veya “davacıların” adliyedeki tevzi bürosuna başvurarak gerekli harç ve masrafları yatırması gerekir.
Davanın Açıldığı Mahkeme ve Yasal Dayanak
Anlaşmalı boşanma dilekçesinin verilmesi, hukuken “davanın açılması” anıdır. Bu konudaki temel yasal düzenleme, usul hukukumuzun temel taşı olan Hukuk Muhakemeleri Kanunu’dur.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 118, davanın ne zaman açılmış sayılacağını net bir şekilde tanımlar:
MADDE 118- (1) Dava, dava dilekçesinin mahkemeye verilmesiyle açılmış olur. Dava dilekçesine, davalı sayısı kadar örnek eklenir. (2) Dava dilekçesinin kaydına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Bu maddeye göre, anlaşmalı boşanma dilekçesini kim verirse (tek davacı veya ortak davacılar), dilekçenin mahkeme kalemine kaydedildiği an, dava hukuken başlar.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Dilekçe, “Görevli” mahkeme olan Aile Mahkemesi’ne hitaben yazılmalıdır. “Yetkili” mahkeme ise, eşlerin son altı ay içinde birlikte ikamet ettikleri yer mahkemesi veya eşlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesidir. Doğru mahkemeye başvuru yapmak, davanın usulden reddedilmemesi için zorunludur.
Sonuç Olarak: Kimin Dilekçe Verdiği Değil, Protokole Uygunluk Esastır
Özetlemek gerekirse, anlaşmalı boşanma dilekçesini kim verir sorusunun teknik bir cevabı olsa da (tek davacı veya ortak davacılar), hukuki sonuç açısından bir önemi yoktur. Davayı ister kadın açsın, ister erkek açsın, ister birlikte açsınlar; önemli olan tek şey, tarafların mahkemeye sundukları protokol üzerinde tam bir mutabakata varmış olmaları ve bu iradelerini duruşmada hakime bizzat beyan etmeleridir.
Bu, tüm anlaşmalı boşanma süreci ve aşamalar içinde sadece ilk teknik adımdır. Asıl belirleyici olan, her iki tarafın da imzaladığı protokoldür.
Soru–Cevap
Kısaca, anlaşmalı boşanma dilekçesini kim vermelidir?
Anlaşmalı boşanma dilekçesini eşlerden biri (diğerini davalı göstererek) tek başına verebilir ya da her iki eş birlikte “ortak davacı” olarak verebilir. Her iki yöntem de hukuken geçerlidir ve aynı boşanma sonucuyla tamamlanır. Önemli olan, dilekçeyi kimin verdiğinden çok, ekteki protokolde tarafların anlaşmış olmasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)
Hayır, anlaşmalı boşanmada “davalı” olmak hukuki bir dezavantaj yaratmaz. Bu sadece teknik bir sıfattır. Duruşmada davayı ve protokolü kabul ettiğiniz anda, davacı ile eşit haklara sahip olarak ve anlaştığınız koşullarla boşanırsınız.
Teknik bir avantajı yoktur ancak pratik bir avantajı vardır. Birlikte başvuru, her iki tarafın da iradesinin net olduğunu en başından gösterir ve mahkeme sürecinin psikolojik olarak daha “ortak” ve “anlaşma” odaklı ilerlemesini sağlar. Tebligat süreçleri gibi küçük bürokrasileri de azaltabilir.
Evet. Eğer bir avukatınız varsa, avukatınız UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) üzerinden davayı elektronik olarak açabilir. Eğer avukatınız yoksa ve e-imza veya mobil imzanız varsa, siz de vatandaş UYAP portalı üzerinden dava harcını ödeyerek dilekçenizi verebilirsiniz.
Sonuç
Anlaşmalı boşanma dilekçesini kim verir sorusu, sürecin başlangıcındaki teknik bir tercihtir. Eşler, ister tek bir davacı belirleyerek isterlerse ortak bir dilekçe ile mahkemeye başvurabilirler. Bu tercihin, boşanmanın sonucu üzerinde hiçbir etkisi bulunmamaktadır. Anlaşmalı boşanmanın temeli, dilekçeyi kimin verdiği değil, tarafların imzaladığı protokolün içeriği ve bu protokole sadık kalarak duruşmada iradelerini özgürce beyan etmeleridir.
İletişim
Anlaşmalı boşanma dilekçesinin hazırlanması veya davanın açılış usulü gibi teknik adımlarda yapılacak bir hata, davanızın gereksiz yere uzamasına neden olabilir; bu süreçte deneyimli ekibimizle yanınızdayız.
Avukat Tülin Babaoğlan Yılmaz’dan profesyonel hukuki danışmanlık ve dava takibi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Adres: Maidan İş ve Yaşam Merkezi C-112, Eskişehir Yolu Bilkent Kavşağı No: 4, Çankaya / Ankara, 06800
Telefon: 0546 646 70 14
WhatsApp: https://wa.me/905466467014