Anlaşmalı boşanma, evliliklerini sonlandırma kararı alan çiftler için en hızlı ve en az çekişmeli yol olarak öne çıkar. Tarafların boşanma ve sonuçları üzerinde tam bir mutabakata varmasıyla başlayan bu süreç, genellikle tek bir mahkeme duruşmasıyla tamamlanır. Peki, bu kritik duruşma günü geldiğinde anlaşmalı boşanma mahkemesi nasıl olur? Duruşmada neler yaşanır, hâkim ne gibi sorular sorar ve tarafların nelere dikkat etmesi gerekir? Bu soruların cevaplarını bilmek, süreci sorunsuz bir şekilde atlatmak ve “tek celsede boşanma” hedefine ulaşmak için büyük önem taşır. Bu duruşma, tüm anlaşmalı boşanma davaları sürecinin kalbi niteliğindedir ve belirli usul kurallarına tabidir.
Duruşma Öncesi Hazırlık ve Tebligat Süreci
Anlaşmalı boşanma davası, tarafların birlikte veya bir tarafın başvurusu ve diğerinin kabulü ile yetkili Aile Mahkemesi’nde açılır. Dava dilekçesi ve en önemlisi taraflarca imzalanmış anlaşmalı boşanma protokolü mahkemeye sunulduktan sonra, mahkeme kalem işleri dosyayı inceler ve bir duruşma günü belirler. Bu duruşma tarihi, mahkemenin iş yoğunluğuna bağlı olarak genellikle birkaç hafta ile birkaç ay sonrasına verilir. Belirlenen duruşma günü ve saati, taraflara resmi tebligat yoluyla bildirilir. Tebligatı alan tarafların, belirtilen gün ve saatte, geçerli kimlik belgeleriyle (nüfus cüzdanı, ehliyet vb.) birlikte adliyede hazır bulunmaları zorunludur. Duruşma öncesinde protokolün tüm maddelerinin üzerinden tekrar geçmek ve olası sorulara hazırlıklı olmak faydalı olacaktır.
Duruşma Anı: Hâkim Karşısında Neler Yaşanır?
Anlaşmalı boşanma duruşması, çekişmeli davalara kıyasla oldukça kısa ve nettir. Duruşma salonuna genellikle sadece taraflar ve varsa avukatları alınır. Duruşma başladığında hâkim, öncelikle tarafların kimlik tespitini yapar. Ardından, dosyaya sunulan anlaşmalı boşanma protokolünü inceleyerek taraflara protokoldeki maddeleri kabul edip etmediklerini ve boşanma konusundaki iradelerinin özgür olup olmadığını sorar. Bu aşamada hâkimin temel amacı, tarafların baskı altında kalmadan, kendi rızalarıyla bu kararı verdiklerinden ve protokolün içeriğini anladıklarından emin olmaktır. Özellikle hakim karşısına çıkılıp çıkılmadığı sıkça merak edilen bir konudur ve evet, anlaşmalı boşanmada tarafların bizzat duruşmaya katılması şarttır.
Gerekli süre: 15 saat
Anlaşmalı boşanma duruşması, çekişmeli davaların aksine, tarafların iradelerinin ve protokolün onaylandığı, genellikle 15 dakika süren kısa ve net bir hukuki süreçtir.
- Kimlik Tespiti Yapılması
Hâkim, duruşma salonunda bulunan tarafların kimlik belgelerini (Nüfus cüzdanı, ehliyet vb.) alarak kimliklerini doğrular.
- İrade Beyanı ve Protokolün Sorulması
Hâkim, her iki tarafa da ayrı ayrı boşanmak isteyip istemediklerini ve dosyaya sundukları protokolü okuyup anladıklarını, bu şartları özgür iradeleriyle mi kabul ettiklerini sorar.
- Hâkimin Protokolü İncelemesi (Çocuğun Üstün Yararı)
Tarafların olumlu beyanından sonra hâkim, protokolü (özellikle velayet, nafaka ve kişisel ilişki maddelerini) “çocuğun üstün yararı” ilkesine ve kamu düzenine uygunluk açısından denetler.
- Kararın Açıklanması
Hâkim, protokolde kanuna aykırı bir durum görmezse ve tarafların iradesinden emin olursa, anlaşmalı boşanma talebini kabul eder ve boşanma kararını (genellikle “karar verildi” diyerek) tarafların yüzüne karşı açıklar.
Hâkimin Protokolü İncelemesi ve Olası Müdahaleler
Anlaşmalı boşanma duruşmasında hâkimin rolü sadece tarafların iradesini teyit etmekle sınırlı değildir. Hâkim, aynı zamanda sunulan protokolün içeriğinin hukuka, ahlaka ve kamu düzenine uygun olup olmadığını denetlemekle yükümlüdür. Özellikle çocukların velayeti, nafakası ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair maddeler, “çocuğun üstün yararı” ilkesi çerçevesinde titizlikle incelenir. Eğer hâkim, protokoldeki bir düzenlemenin çocuğun menfaatine açıkça aykırı olduğuna kanaat getirirse (örneğin, nafaka miktarının çocuğun temel ihtiyaçlarını karşılamaktan çok uzak olması veya kişisel ilişki düzeninin pedagojik olarak uygun olmaması gibi), bu durumu taraflara bildirir ve protokolde gerekli değişikliğin yapılmasını isteyebilir. Taraflar bu değişikliği kabul edip protokolü revize ederlerse, boşanma kararı verilebilir. Ancak taraflar hâkimin önerdiği değişikliği kabul etmezlerse, hâkim anlaşmalı boşanma talebini reddedebilir ve dava çekişmeli olarak devam eder.
Protokolün mali hükümlerine (tazminat, mal paylaşımı) hâkimin müdahalesi ise daha sınırlıdır. Taraflar reşit ve ayırt etme gücüne sahip oldukları için, kendi aralarında yaptıkları mali anlaşmalar genellikle hâkim tarafından olduğu gibi kabul edilir. Ancak, bu anlaşmaların da genel ahlaka veya kanunun emredici hükümlerine (örneğin, mal rejimi tasfiyesine aykırı bariz haksızlıklar) aykırı olmaması gerekir. Hâkim, mali konularda bariz bir dengesizlik veya hukuka aykırılık görürse, tarafları bu konuda uyarabilir ve protokolü gözden geçirmelerini önerebilir. Tarafların mali konulardaki anlaşmalarında ısrarcı olmaları durumunda, eğer bu anlaşma kamu düzenine aykırı değilse, hâkim genellikle bu iradeye saygı gösterir. Ancak her durumda nihai takdir yetkisi mahkemeye aittir.
Soru–Cevap
Anlaşmalı boşanma duruşmasına avukatla katılmak zorunlu mudur?
Hayır, anlaşmalı boşanma davalarında avukatla temsil zorunluluğu yoktur. Taraflar süreci kendileri takip edebilirler. Ancak, protokolün hukuki sonuçlarını tam olarak anlamak ve hak kaybı yaşamamak adına bir avukattan destek alınması her zaman tavsiye edilir.
Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)
Hâkim genellikle taraflara; boşanmak isteyip istemediklerini, sundukları protokolü okuyup anladıklarını ve imzaladıklarını, protokoldeki şartları özgür iradeleriyle mi kabul ettiklerini sorar. Varsa çocukların velayeti veya nafakası hakkında ek sorular yöneltebilir.
Anlaşmalı boşanmanın temel şartı tarafların bizzat duruşmada hazır bulunmasıdır. Taraflardan biri geçerli bir mazeret bildirmeden duruşmaya katılmazsa, hâkim anlaşmalı boşanma talebini reddeder ve dava çekişmeli boşanma davasına dönüşebilir.
Hâkim, protokolü doğrudan değiştiremez. Ancak, protokolde kanuna veya çocuğun üstün yararına aykırı bir madde tespit ederse, taraflara bu maddeyi düzeltmeleri için öneride bulunabilir veya süre verebilir. Taraflar düzeltmeyi kabul etmezse davayı reddedebilir.
Sonuç
Sonuç olarak, anlaşmalı boşanma mahkemesi nasıl olur sorusunun cevabı; tarafların tam bir mutabakat içinde, hazırladıkları protokol ve boşanma iradeleriyle hâkim karşısına çıktıkları, genellikle kısa süren ve tek celsede sonuçlanan bir süreçtir. Bu sürecin sorunsuz ilerlemesi, kanunun aradığı şartların eksiksiz yerine getirilmesine ve tarafların duruşmadaki beyanlarına bağlıdır. Başvurudan karar aşamasına kadar tüm adımları içeren detaylı bilgi için anlaşmalı boşanma süreci hakkındaki ana başlığımızı inceleyebilirsiniz.
İletişim
Anlaşmalı boşanma duruşması ve süreci hakkında daha fazla bilgi almak, protokolünüzü hukuka uygun şekilde hazırlatmak ve duruşmada haklarınızı en iyi şekilde temsil ettirmek için profesyonel hukuki destek almanız önemlidir. Avukat Tülin Babaoğlan Yılmaz ve deneyimli ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
Adres: Maidan İş ve Yaşam Merkezi C-112, Eskişehir Yolu Bilkent Kavşağı No: 4, Çankaya / Ankara, 06800
Telefon: 0546 646 70 14
WhatsApp: https://wa.me/905466467014