Boşanma süreci, taraflar için zaten zorlu bir dönemken, bu sürece şiddet, tehdit veya ısrarlı takip gibi durumlar eklendiğinde durum daha da karmaşıklaşır. Boşanma sürecinde koruma kararı (uzaklaştırma kararı olarak da bilinir), bu tür risk altında olan eşin ve çocukların fiziki ve psikolojik bütünlüğünü yasal güvence altına alan acil bir mekanizmadır. Bu karar, boşanma davasının sonucunu beklemeden, mağdurun güvenliğini derhal sağlamayı amaçlar. Bu tür acil önlemler, genel çekişmeli boşanma davaları ve sebepleri içinde hayati bir öneme sahiptir.
Koruma Kararı Nedir ve Yasal Dayanağı Nedir?
Koruma kararı, boşanma davasından bağımsız olarak, 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen bir tedbirdir. Temel amacı şiddeti önlemektir.
6284 Sayılı Kanun ve Kapsamı
Türkiye’de şiddet mağdurlarının korunması, temel olarak 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun ile düzenlenmiştir. Bu kanun, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların ve diğer aile bireylerinin korunmasını hedefler.
(1) Bu Kanunun amacı; şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla alınacak tedbirlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kanunun bu lafzı, korumanın sadece fiziksel şiddetle sınırlı olmadığını gösterir. Psikolojik, cinsel ve ekonomik şiddet ile ısrarlı takip (stalking) de bu kanunun kapsamındadır. Boşanma sürecinde koruma kararı almak için, kişinin bu şiddet türlerinden birine maruz kalması veya ciddi bir tehlike altında olması yeterlidir.
Geçici Tedbir (TMK 169) ile Farkı Nedir?
Koruma kararı, sıklıkla boşanma davasındaki geçici tedbirlerle karıştırılır. Oysa çekişmeli boşanmada geçici tedbirin ne olduğu daha çok mali konuları (nafaka, mal rejimi) ve çocukların geçici velayetini kapsar. Koruma kararı (6284 S.K.) ise doğrudan “şiddetin önlenmesi” ve “kişinin güvenliği” üzerine odaklanır. İkisi birbirini tamamlar ve çoğu zaman bir boşanma davasında birlikte talep edilebilirler.
Koruma Kararı ile Hangi Önlemler Alınır?
6284 sayılı Kanun, hakime mağduru korumak için çok geniş yetkiler vermiştir. Hakim, olayın niteliğine göre bu tedbirlerden birini, birkaçını veya duruma uygun başka bir tedbiri alabilir.
Başlıca Koruma Tedbirleri
- Uzaklaştırma: Şiddet uygulayanın (veya tehlikesi olanın) ortak konuttan derhal uzaklaştırılması ve bu konuta yaklaşamaması.
- Yaklaşmama Kararı: Mağdurun bulunduğu yere (ev, iş yeri, okul) yaklaşamaması.
- İletişim Yasağı: Mağduru telefon, sosyal medya veya başka bir yolla rahatsız etmesinin (iletişim araçlarıyla taciz) engellenmesi.
- Kişisel Eşyalar: Evden uzaklaştırılan eşin, silah gibi tehlikeli eşyaları güvenlik güçlerine teslim etmesi zorunluluğu.
- Şahsi İlişki: Eğer çocuklar için de bir risk varsa, şiddet uygulayanın çocuklarla görüşmesinin kısıtlanması veya refakatçi eşliğinde yapılmasına karar verilebilir.
Koruma Kararı Almak İçin Adım Adım Başvuru Süreci
Gerekli süre: 1 gün
Boşanma sürecinde koruma kararı, Aile Mahkemesi’ne verilecek bir dilekçe ile talep edilir. Başvurular harçtan muaftır ve genellikle 24-48 saat içinde sonuçlanır.
- Dilekçe Hazırlama
Yaşanan şiddet olaylarını, tehditleri veya ısrarlı takibi anlatan bir dilekçe hazırlanır. Bu dilekçede, hangi tedbirlerin (uzaklaştırma, iletişim yasağı vb.) neden istendiği açıklanmalıdır.
- Yetkili Yere Başvuru
Bu dilekçe ile Aile Mahkemesi’ne başvurulur. Eğer o an Aile Mahkemesi’ne ulaşılamıyorsa (gece veya hafta sonu), en yakın Nöbetçi Mahkeme’ye veya doğrudan polis/jandarma karakoluna da başvuru yapılabilir.
- Delil Sunma (Şart Değildir)
Koruma kararı almak için “kesin delil” (kamera kaydı, darp raporu) şartı aranmaz. Mağdurun beyanı esas alınır. Ancak, varsa mesaj kayıtları, tanık beyanları veya darp raporu gibi kanıtlar süreci hızlandırır ve güçlendirir.
- Duruşmasız Karar
Koruma kararı talepleri “duruşmasız” olarak, dosya üzerinden incelenir. Acil bir durum olduğu için karşı taraf dinlenmeden karar verilebilir.
- Kararın Çıkması ve Tebliği
Hakim, talebi genellikle 24-48 saat içinde değerlendirir ve karara bağlar. Karar hem mağdura hem de şiddet uygulayan tarafa (fail) tebliğ edilir. Tedbirler, faile tebliğ edildiği an başlar.
Koruma Kararının Süresi ve İhlali
Koruma kararı, ilk verildiğinde genellikle 1 ila 6 ay arasında bir süre için hükmedilir. Bu süre, tehlikenin devam etmesi halinde uzatılabilir.
Karara uyulmaması, yani tedbirin ihlal edilmesi, ciddi bir hukuki sonuç doğurur. Koruma kararını ihlal eden kişi, ilk ihlalinde 3 günden 10 güne kadar “zorlama hapsi” ile cezalandırılır. İhlalin tekrarı halinde bu süre artarak devam eder. Bu süreç, genel çekişmeli boşanma davasında geçici tedbirler ve koruma kararlarında, ceza hukuku yaptırımlarını içeren kısımlardır.
Boşanma Davası Olmadan Koruma Kararı Alınır mı?
Evet. Koruma kararı almak için boşanma davası açmış olmak şart değildir. Evli olmayan, nişanlı olan, birlikte yaşayan veya sadece “ısrarlı takip” mağduru olan kişiler de 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma talep edebilir. Bu karar, boşanma davasından tamamen bağımsız bir güvenlik önlemidir.
Soru–Cevap
Koruma kararı almak için avukat tutmak zorunlu mudur?
Hayır, koruma kararı başvurusu için avukat tutma zorunluluğu yoktur. Kişi, karakol veya doğrudan adliye üzerinden şahsen başvurabilir. Ancak sürecin hızlı ve doğru tedbirlerle ilerlemesi için bir avukat desteği almak mağdurun haklarını daha etkin koruyacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)
Hayır. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular her türlü harç ve masraftan muaftır. Mağdurdan herhangi bir ücret talep edilmez.
Koruma kararı talebi, şiddet veya tehdit olgusuna dayanır. Eğer bu iddialar gerçekse, koruma kararı alınmasına sebep olan eylemler (şiddet, tehdit) boşanma davasında “ağır kusur” olarak değerlendirilir.
Hayır, koruma kararı bir “mahkumiyet” veya “suç” kaydı değildir. Bu nedenle adli sicile (sabıka kaydına) işlemez. Sadece ilgili güvenlik birimlerinin ve adli makamların sistemlerinde görülebilen bir “tedbir” kararıdır.
Sonuç
Boşanma sürecinde koruma kararı, şiddet veya tehdit altında olan bireyler için bir lüks değil, yasal bir haktır ve hayati bir zorunluluktur. 6284 sayılı Kanun, mağdurlara hızlı, ücretsiz ve etkin bir koruma mekanizması sunmaktadır. Bu kararın alınması, boşanma davası sürerken kişinin kendisinin ve çocuklarının güvenliğini sağlaması için atılacak en önemli adımdır.
İletişim
Boşanma sürecinde koruma kararı alınması ve diğer tüm hukuki güvenlik ihtiyaçlarınız için deneyimli ekibimizle yanınızdayız. Avukat Tülin Babaoğlan Yılmaz’dan profesyonel hukuki danışmanlık ve dava takibi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Adres: Maidan İş ve Yaşam Merkezi C-112, Eskişehir Yolu Bilkent Kavşağı No: 4, Çankaya / Ankara, 06800
Telefon: 0546 646 70 14
WhatsApp: https://wa.me/905466467014