Çekişmeli boşanma davası, sadece evlilik birliğini sonlandırmakla kalmaz, aynı zamanda tarafların bu birliktelikten doğan mali ve kişisel alacaklarını da tasfiye eder. Anlaşmalı boşanmanın aksine, çekişmeli davalarda bu haklar bir “uzlaşma” değil, “mücadele” ve “ispat” konusudur. Çekişmeli boşanmada mali ve kişisel haklar, davanın temelini oluşturan “kusur” ilkesine ve “mal rejimi” kurallarına göre belirlenir. Bu hakların dava dilekçesinde net bir şekilde talep edilmesi ve en önemlisi somut delillerle ispatlanması gerekir.
Bu süreç, çekişmeli boşanma davaları ve sebepleri arasında en çok hukuki uzmanlık gerektiren alanlardan biridir. Zira talep edilen her hakkın (tazminat, ziynet) kendine özgü yasal şartları ve ispat kuralları vardır. Bu rehber, çekişmeli boşanma sürecinde talep edilebilecek temel mali ve kişisel hakları ve bu hakların (tazminat ve ziynet) birbirinden nasıl ayrıldığını ana hatlarıyla özetlemektedir.
Maddi ve Manevi Tazminat Talepleri
Çekişmeli boşanmanın temel mali sonuçlarından ilki tazminattır. Bu tazminat, boşanmaya yol açan olaylarda “kusursuz veya daha az kusurlu” olan tarafın, “kusurlu” olan taraftan talep ettiği bir bedeldir. Bu hak, davanın temelini oluşturan kusur tespitiyle doğrudan bağlantılıdır ve hâkim tarafından kendiliğinden hükmedilmez; mutlaka talep edilmelidir. Çekişmeli boşanma maddi manevi tazminat talepleri, Türk Medeni Kanunu Madde 174’e göre ikiye ayrılır: Maddi tazminat, boşanma yüzünden mevcut yaşam standardı sarsılan tarafın mali kaybı için; manevi tazminat ise kişilik hakları (onur, gurur) aldatma, şiddet veya ağır hakaret gibi eylemlerle saldırıya uğrayan tarafın manevi acısı için talep edilir.
Ziynet ve Kişisel Eşya İadesi Talepleri
Boşanma davalarında en çok karıştırılan konulardan biri de düğün takıları (ziynetler) ve kişisel eşyalardır. Ziynet ve kişisel eşya iadesi davası, boşanmadaki kusur durumundan tamamen bağımsız bir mal iadesi talebidir. Yargıtay içtihatlarına göre, kadına takılan ziynet eşyaları onun “kişisel malı” (TMK 220) kabul edilir. Bu nedenle, kadın boşanmada ağır kusurlu olsa bile, kişisel malı olan ziynetlerin iadesini talep etme hakkını kaybetmez. Bu davadaki kritik nokta, tazminattan farklı olarak, “ispat yükümlülüğü”dür; yani davacı (kadın), bu eşyaların varlığını (düğün videosu, fotoğraflar vb.) ve kendisinde olmadığını, rızası dışında elinden alındığını kanıtlamalıdır.
Bu mali ve kişisel hakların talep edilebilmesi, davanın nasıl yürütüldüğüne bağlıdır. Hakların ispatlanabilmesi için çekişmeli boşanma süreci ve usulü ile çekişmeli boşanmada ispat ve deliller konuları bir bütün olarak ele alınmalıdır.
Sonuç
Çekişmeli boşanmada mali ve kişisel haklar, davanın en önemli ve geri dönülemez sonuçlarını oluşturur. Bu haklar temelde ikiye ayrılır: Maddi ve manevi tazminat talepleri doğrudan “kusur” ilkesine bağlıyken, ziynet ve kişisel eşya iadesi talepleri “kişisel mal” statüsüne dayanır ve kusurdan bağımsızdır. Her iki talep türü de açık bir dilekçe, güçlü deliller ve doğru bir hukuki süreç yönetimi gerektirir. Bu hakların eksiksiz talep edilmesi ve Yargıtay içtihatlarına uygun şekilde ispatlanması, tarafların boşanma sonrası yaşayacağı mağduriyetleri önlemek için hayati önem taşır.
İletişim
Çekişmeli boşanma davanızda maddi, manevi tazminat ve ziynet eşyası alacakları gibi mali ve kişisel haklarınızın tespiti ve korunması için, deneyimli ekibimizle yanınızdayız. Avukat Tülin Babaoğlan Yılmaz’dan profesyonel hukuki danışmanlık ve dava takibi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Adres: Maidan İş ve Yaşam Merkezi C-112, Eskişehir Yolu Bilkent Kavşağı No: 4, Çankaya / Ankara, 06800
Telefon: 0546 646 70 14
WhatsApp: https://wa.me/905466467014