Aile içi şiddetin en yıkıcı etkisi, mağdurun kendi evinde kendini güvende hissedememesidir. Şiddet uygulayan kişiyle aynı çatı altında yaşamak, şiddet döngüsünün kırılmasını imkansız hale getirir. Bu nedenle, 6284 sayılı Kanun’un mağdurlara tanıdığı en güçlü haklardan biri, şiddet uygulayan eşin veya aile bireyinin “müşterek konuttan derhal uzaklaştırılması”dır. Mağdurların en çok merak ettiği uzaklaştırma kararı nasıl alınır sorusu, sadece bir kağıt parçası almak değil, evin anahtarının değişmesi ve güvenli bir yaşam alanı oluşturulması anlamına gelir. 6284 Sayılı Kanun ve Koruma Tedbirleri kapsamında verilen bu karar, boşanma davası açılmış olsun veya olmasın, şiddet tehdidi altındaki herkesin başvurabileceği acil bir tedbirdir.
Bu süreçte zaman kaybetmemek ve başvurunun usulüne uygun yapılması, kararın hemen çıkması için kritiktir. Yanlış veya eksik doldurulan bir dilekçe, talebinizin reddedilmesine veya eksik tedbir kararı verilmesine (örneğin sadece “şiddet uygulama” denip “evden uzaklaştırma” maddesinin unutulması gibi) neden olabilir.
Başvuru Mercileri ve Yetkili Mahkeme
Evden uzaklaştırma kararı alabilmek için başvurulabilecek merciler şunlardır:
- Aile Mahkemesi: En hızlı ve kesin sonuç alınan yerdir. Adliyedeki Nöbetçi Aile Mahkemesi’ne dilekçe ile başvurulur.
- Kolluk Kuvvetleri (Polis/Jandarma): Acil durumlarda ve mesai saatleri dışında karakola gidilerek tutanak tutturulur. Kolluk amiri de gecikmesinde sakınca bulunan hallerde tedbir kararı verebilir ancak bu kararın 24 saat içinde hakim onayına sunulması gerekir.
- Mülki Amirler: Kaymakamlık veya Valilik makamları.
- ŞÖNİM: Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri.
Yetkili mahkeme, mağdurun yerleşim yeri mahkemesi veya şiddet olayının gerçekleştiği yer mahkemesidir. Ancak can güvenliği söz konusu olduğunda, mağdurun bulunduğu en yakın yerdeki mahkeme de yetkilidir.
Uzaklaştırma Kararının Yasal Dayanağı
Hakimin şiddet uygulayanı evden çıkarma yetkisi, 6284 sayılı Kanun’un 5. maddesine dayanır. Bu madde, hakimin alabileceği önleyici tedbirleri ve evden uzaklaştırma yetkisini açıkça düzenler.
İlgili yasal dayanak 6284 Sayılı Kanun Madde 5 hükmüdür:
“MADDE 5 – (1) Şiddet uygulayanlarla ilgili olarak aşağıdaki önleyici tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafından karar verilebilir: … b) Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi.”
Bu maddeye dayanarak hakim; tapu kime ait olursa olsun veya kira kontratında kimin adı yazarsa yazsın, şiddet uygulayanı evden çıkarır ve evi mağdura (ve çocuklara) tahsis eder.
Başvuru Dilekçesinde Olmazsa Olmazlar
Etkili bir koruma kararı alabilmek için dilekçede somut taleplerde bulunulmalıdır. Genel geçer ifadeler yerine, nokta atışı talepler kararın kapsamını genişletir.
Dilekçede bulunması gereken unsurlar:
- Olay Anlatımı: Şiddetin ne zaman, nerede ve nasıl gerçekleştiği (tarih, saat, yer).
- Şiddet Türü: Fiziksel darp, hakaret, tehdit, eşyalara zarar verme, silah gösterme gibi eylemlerin net tarifi.
- Talep Edilen Tedbirler: “Müşterek konuttan uzaklaştırılması”, “Konutun bana ve çocuklara tahsisi”, “İş yerime ve okuluma yaklaşmaması”, “İletişim araçlarıyla (telefon, whatsapp) rahatsız etmemesi”, “Silahını polise teslim etmesi”.
- Çocukların Durumu: Varsa çocuklar için de koruma kararı ve geçici velayet talebi.
Delil Sunmak Zorunlu Mu?
6284 sayılı Kanun’un en önemli özelliği, önleyici tedbir kararları için delil veya belge aranmamasıdır. Yani uzaklaştırma kararı nasıl alınır diye endişelenen bir mağdurun, başvururken mutlaka darp raporu veya tanık sunması gerekmez. Hakimin, mağdurun beyanını hayatın olağan akışına uygun bulması yeterlidir.
Ancak, elinizde darp raporu, tehdit mesajları veya olay anına dair fotoğraflar varsa bunları dilekçeye eklemek, kararın süresinin daha uzun (örneğin 1 ay yerine 3 ay veya 6 ay) verilmesini sağlar ve kararın itiraz üzerine kaldırılmasını zorlaştırır.
Kararın Süresi ve Uzatma İşlemleri
Mahkeme, ilk başvuruda genellikle 1 ay ile 3 ay arasında değişen bir süre için uzaklaştırma kararı verir. Bu süre, kararın tebliğ edildiği gün başlar. Karar süresince fail eve giremez, mağdura yaklaşamaz ve arayamaz.
Ancak şiddet tehdidi bu süre sonunda bitmeyebilir. Süre dolmadan önce tehlikenin devam ettiğini belirterek tekrar başvurulması ve Uzaklaştırma Kararı Süresinin Uzatılması İçin Ne Yapılmalı? sorusunun cevabı olan ek dilekçe prosedürünün işletilmesi, korumanın kesintisiz devam etmesi için şarttır. Uzatma talebinde bulunulmazsa, karar kendiliğinden sona erer ve fail eve dönme hakkı kazanır.
Masraflar ve Harçlar
Aile içi şiddetle mücadele kapsamında yapılan başvurular, 6284 sayılı Kanun gereği her türlü harç ve masraftan muaftır. Başvuru harcı, karar harcı, tebligat gideri gibi ücretler alınmaz. Bu sayede ekonomik gücü olmayan mağdurların da adalete erişimi sağlanmıştır.
Soru–Cevap
Ev, kira ve kontrat eşim üzerine, yine de uzaklaştırma alabilir miyim?
Evet, alabilirsiniz. 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen “konut tahsisi” kararı, mülkiyet veya kira sözleşmesi hakkından bağımsızdır. Hakim, kira kontratı eşinizin üzerine olsa bile onu evden uzaklaştırıp evi size tahsis edebilir. Eşiniz uzaklaştırma süresince evin kirasını ve faturalarını ödemekle yükümlü tutulabilir (aile konutu şerhi ve nafaka hükümleri saklı kalmak kaydıyla).
Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)
Başvuru yapıldıktan sonra dosya nöbetçi hakimin önüne gider. Aciliyet durumuna göre genellikle aynı gün içinde veya en geç 24 saatte karar verilir. Karar yazılır yazılmaz kolluk kuvvetlerine gönderilir ve faile tebliğ edilir.
Karara rağmen eşiniz eve gelirse, sizi ararsa veya takip ederse derhal 155’i arayarak ihbar edin. İhlal tutanağı tutulduğunda, eşiniz hakkında 3 günden 10 güne kadar “zorlama hapsi” cezası verilir.
Hayır, gelemez. Uzaklaştırma kararı varsa, çocuklarla kişisel ilişki ancak mahkemenin belirlediği “kişisel ilişki günlerinde” ve genellikle bir refakatçi eşliğinde veya teslim merkezlerinde gerçekleşebilir. Bunun dışında “çocuğu göreceğim” bahanesiyle eve gelmesi ihlal sayılır.
Evet. Uzaklaştırma kararı 6284 sayılı özel kanuna tabidir ve boşanma davasından bağımsızdır. Boşanma davası açmak istemeseniz bile, can güvenliğiniz için sadece koruma tedbiri talep edebilirsiniz.
Sonuç
Evden uzaklaştırma kararı, şiddet mağduruna nefes aldıran ve güvenli bir alan yaratan en etkili hukuki müdahaledir. Uzaklaştırma kararı nasıl alınır sorusunun cevabı, cesaretle atılacak bir adıma ve doğru yazılmış bir dilekçeye bakar. Bu karar, şiddete boyun eğmek zorunda olmadığınızın ilanıdır. Kararın alınmasından uygulanmasına, ihlal durumunda yapılacaklardan itiraz süreçlerine kadar tüm aşamaların, Uzaklaştırma Kararının Uygulanması ve İtiraz Yolları kapsamında titizlikle takip edilmesi gerekir.
İletişim
Uzaklaştırma talepli dilekçenin hazırlanması, delillerin sunulması ve koruma kararının takibi konularında, şiddetle mücadele deneyimimizle yanınızdayız. Avukat Tülin Babaoğlan Yılmaz’dan profesyonel hukuki danışmanlık ve dava takibi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Adres: Maidan İş ve Yaşam Merkezi C-112, Eskişehir Yolu Bilkent Kavşağı No: 4, Çankaya / Ankara, 06800
Telefon: 0546 646 70 14
WhatsApp: https://wa.me/905466467014