Boşanma davaları, hukuki olarak belirli nedenlere dayanmak zorundadır. Bu nedenler, kanunda “özel” ve “genel” olmak üzere iki ana başlıkta toplanır. Özel sebepler, kanunda açıkça sayılmış (zina, hayata kast vb.) ve ispatı halinde boşanma kararı için yeterli olan ağır fiillerdir. Genel boşanma sebepleri ise, bu özel fiiller dışında kalan ancak evliliği sürdürmeyi imkansız hale getiren her türlü durumu kapsar. Bu durum, Türk Medeni Kanunu’nda “evlilik birliğinin temelden sarsılması” olarak tanımlanır.

Bu kavram, genel boşanma sebepleri arasında en sık karşılaşılan ve en geniş uygulama alanına sahip olanıdır. Evliliğin taraflardan biri için çekilmez hale geldiği durumlarda açılan davaların büyük çoğunluğu bu temele dayanır. Bu süreç, çekişmeli boşanma davaları ve sebepleri arasında önemli bir yer tutar ve hakimin geniş bir takdir yetkisi kullanmasını gerektirir.

Evlilik Birliğinin Temelden Sarsılması Nedir?

Evlilik birliğinin temelden sarsılması, Medeni Kanun’un 166. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, eşler arasında yaşanan ve ortak hayatı sürdürmelerini imkansız kılan her türlü ciddi anlaşmazlık ve geçimsizlik, boşanma nedeni olarak kabul edilebilir.

Bu durumun yasal dayanağı olan Türk Medeni Kanunu Madde 166 ilgili fıkrası şöyledir:

Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davacı açabilir.

Bu madde, “şiddetli geçimsizlik” olarak da bilinen durumu hukuki bir çerçeveye oturtur. Evlilik birliğinin temelden sarsılması sebebi ile boşanma davaları, bu maddeye dayanılarak açılır ve davacının, evliliğin kendisi için çekilmez hale geldiğini ispatlaması gerekir.

Genel Sebepler Neleri Kapsar?

Genel boşanma nedenleri, özel sebepler gibi sınırlı sayıda değildir. Yargıtay içtihatlarıyla şekillenen ve evliliği çekilmez hale getirdiği kabul edilen başlıca genel boşanma sebepleri şunlardır:

  • Şiddetli mizaç uyuşmazlığı ve sürekli tartışma.
  • Eşe ve ailesine karşı saygısız davranışlar.
  • Güven sarsıcı davranışlarda bulunmak (sadakatsizlik boyutuna varmasa bile).
  • Eşin ailesinin evliliğe haksız müdahalesine sessiz kalmak.
  • Eşin sosyal veya ekonomik olarak küçük düşürülmesi.
  • Eşin sırlarını başkalarına anlatmak veya eşinin dedikodusunu yapmak.
  • Ekonomik yükümlülükleri yerine getirmemek veya evi terk etmek (terk süresi özel sebep şartlarını taşımıyorsa).

Bu listedeki fiiller, evliliğin devamını imkansız kılıyorsa, boşanma için yeterli görülebilir.

Genel ve Özel Boşanma Sebepleri Arasındaki Farklar

Boşanma davasında stratejiyi belirleyen en önemli unsur, davanın genel mi yoksa özel bir sebebe mi dayandırılacağıdır. Mutlak boşanma sebepleri ile nispi boşanma sebepleri arasındaki farklar tam olarak bu noktada ortaya çıkar.

Özel sebepler (zina, hayata kast vb.) “mutlak” boşanma sebepleridir. Bu fiil ispatlandığında, hakimin evliliğin sarsılıp sarsılmadığını ayrıca değerlendirmesine gerek kalmaz; boşanmaya karar verilir.

Genel sebepler (şiddetli geçimsizlik vb.) ise “nispi” boşanma sebepleridir. Yani, iddia edilen olayın (örneğin sürekli tartışma) evlilik birliğini gerçekten temelden sarsıp sarsmadığı ve ortak hayatı çekilmez kılıp kılmadığı hakim tarafından değerlendirilir. Bu nedenle, genel sebeplere dayalı davalarda çekişmeli boşanmada ispat yükü, deliller ve tanık beyanları çok daha kritik bir rol oynar. Davacı, sadece olayı değil, olayın evlilik üzerindeki yıkıcı etkisini de kanıtlamalıdır. Kimi durumlarda ise, kanunda açıkça yer alan özel boşanma sebepleri, ispat kolaylığı açısından daha avantajlı olabilir.

Sonuç

Genel boşanma sebepleri, evlilik birliğinin temelden sarsılmasına yol açan ve ortak hayatı çekilmez kılan tüm durumları kapsar. Özel sebeplerin aksine, bu nedenler hakimin takdir yetkisine tabidir ve ispat yükü daha ağırdır. Hangi sebebe dayanılacağı, davanın seyrini ve sonucunu doğrudan etkiler. Bu nedenle, boşanma sürecine girmeden önce yaşanan olayların hukuki olarak doğru analiz edilmesi ve stratejinin bir uzman avukat rehberliğinde belirlenmesi büyük önem taşır.

İletişim

Genel boşanma sebepleri ve evlilik birliğinin sarsılmasına dayalı dava süreçleri hakkında destek almak için deneyimli ekibimizle yanınızdayız.

Avukat Tülin Babaoğlan Yılmaz’dan profesyonel hukuki danışmanlık ve dava takibi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Adres: Maidan İş ve Yaşam Merkezi C-112, Eskişehir Yolu Bilkent Kavşağı No: 4, Çankaya / Ankara, 06800

Telefon: 0546 646 70 14

WhatsApp: https://wa.me/905466467014