Anlaşmalı boşanma, çekişmeli davalara kıyasla çok daha hızlı ve ekonomik bir süreçtir. Ancak “ekonomik” olması, tamamen “masrafsız” olduğu anlamına gelmez. Dava açılırken devlete ödenmesi zorunlu olan bazı adli giderler bulunmaktadır. Tarafların en çok merak ettiği konuların başında anlaşmalı boşanma harç ve giderleri yer alır. Bu masraflar, avukatlık ücretlerini kapsamaz; yalnızca davanın adliyede yürütülmesi için gereken yasal ödemelerdir.
Bu giderlerin bilinmesi, tarafların sürece mali olarak hazırlanmasını sağlar. Anlaşmalı boşanma davaları açılırken yatırılan bu tutarlar, davanın temel gerekliliklerindendir ve ödenmemesi halinde davanın ilerlemesi mümkün değildir. Bu maliyetler, davanın açıldığı adliyeye ve o yıl için belirlenen resmi tarifelere göre küçük değişiklikler gösterebilir.
Anlaşmalı Boşanma Harç ve Giderlerinin Kapsamı
Anlaşmalı boşanma davası açarken karşılaşılan temel maliyet kalemleri şunlardır: Başvurma harcı, peşin harç, gider avansı ve vekaletname masrafları.
Başvurma Harcı ve Peşin Harç
Dava açılırken mahkeme veznesine ödenen iki temel harç türü vardır:
- Başvurma Harcı: Bu, dava dilekçesinin mahkemeye sunulması için alınan sabit bir ücrettir. Her dava türü için standarttır ve her yıl Adalet Bakanlığı tarafından güncellenir.
- Peşin Harç (Maktu Harç): Boşanma davaları, konusu para ile ölçülemeyen (gayri parasal) davalar olduğundan, “maktu harca” tabidir. Bu da her yıl belirlenen sabit bir tutardır. Peşin harç, bu maktu harcın dava başında ödenen kısmıdır.
Bu harçlar ödenmeden dava dosyası açılamaz.
Gider Avansı (Delil Avansı)
Harçların yanı sıra, mahkeme veznesine “gider avansı” yatırılması zorunludur. Bu avans, davanın yürütülmesi sırasında ortaya çıkabilecek masrafları (örn: tebligat ücretleri, bilirkişi gerekirse bilirkişi ücreti) karşılamak için kullanılır. Anlaşmalı boşanmalarda genellikle tebligat dışında bir masraf çıkmaz. Gider avansı, davanın sonunda kullanılmayan kısmı taraflara iade edilen bir emanet paradır.
Bu maliyetlerin yasal çerçevesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 323 ile belirlenmiştir.
Madde 323- (1) Yargılama giderleri şunlardır:
a) Başvurma, karar ve ilam harçları.
b) Dava nedeniyle yapılan tebligat ve posta giderleri.
c) Dosya ve sair evrak giderleri.
ç) Geçici hukuki koruma tedbirleri ve protesto, ihbar, ihtarname gibi hizmetler nedeniyle ödenen ücret, harç, vergi ve posta giderleri.
d) Keşif, bilirkişi ve tanık ücretleri ile bilirkişi ve tanığa ödenen giderler.
…
Bu kanun maddesi, bir dava açıldığında “gider” olarak nelerin kabul edilebileceğini listeler. Anlaşmalı boşanma harç ve giderleri de bu kapsamda değerlendirilir.
Avukatlık Ücreti Bu Giderlere Dahil Midir?
Bu makalede belirtilen tüm masraflar, davanın adli masraflarıdır. Avukatlık ücreti, bu giderlerin tamamen dışındadır. Avukatlık ücreti, sürecin hukuki olarak yönetilmesi, protokolün hazırlanması, davanın takibi ve hak kayıplarının önlenmesi için avukata ödenen hizmet bedelidir.
Bu harç ve giderler, avukatlık ücretinden ayrı olarak mahkeme veznesine yatırılır.
Masraflar Nasıl ve Nereye Ödenir?
Anlaşmalı boşanma harç ve giderleri, dava dilekçesi ve anlaşmalı boşanma protokolü ile birlikte yetkili Aile Mahkemesi’nin bulunduğu adliyedeki vezneye yatırılır. Ödeme yapıldıktan sonra alınan makbuz, dava dosyasına eklenir.
Taraflar bu masrafları kimin ödeyeceği konusunda serbestçe anlaşabilirler. Genellikle taraflar masrafları yarı yarıya paylaşır veya bir taraf tamamını üstlenebilir. Bu durumun da protokolde belirtilmesi, gelecekteki olası anlaşmazlıkları önler.
Bu giderler, anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı gibi daha büyük mali kalemlerin yanında küçük kalsa da, davanın açılabilmesi için zorunlu bir ön koşuldur. Sürecin bu mali detaylar nedeniyle sekteye uğramaması için hazırlıklı olmak önemlidir.
Eğer taraflar bu masrafları ödemez veya ödemekten kaçınırlarsa, dava açılmamış sayılabilir veya anlaşmalı boşanma sürecinin geri çekilmesi gibi farklı hukuki sonuçlarla karşılaşılabilir. Tüm bu adli süreç, davanın toplam anlaşmalı boşanma maliyeti ve masrafları kalemini oluşturur.
Soru–Cevap
Anlaşmalı boşanma davası toplam ne kadara mal olur?
Bu sorunun net bir cevabı yoktur, çünkü masraflar her yıl değişir. Maliyet; o yıl için belirlenen maktu harç, başvurma harcı ve gider avansı kalemlerinin toplamıdır. Bu rakam, avukatlık ücretini içermez. En güncel adli masraf bilgisini, dava açılacağı zaman adliyeden veya bir avukattan öğrenmek en doğrusudur.
Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)
Harçlar (başvurma ve peşin harç) ödenmeden dava dosyası esas numarası almaz, yani davanız açılmamış sayılır. Gider avansı eksik yatırılırsa, mahkeme size bu eksikliği tamamlamanız için kesin bir süre verir. Bu sürede de ödeme yapılmazsa, dava şartı yokluğundan davanız usulden reddedilebilir.
Anlaşmalı boşanmanın ruhu “anlaşma”dır. Taraflar, adli masrafları kimin ödeyeceği konusunda serbestçe anlaşabilir. Protokole “Dava harç ve giderlerinin tamamı davacı/davalı tarafından ödenecektir” veya “Taraflarca eşit olarak karşılanacaktır” şeklinde bir madde eklenebilir.
Eğer taraflardan biri bu zorunlu harç ve giderleri ödeyemeyecek kadar kötü bir mali duruma sahipse, adli yardım talebinde bulunabilir. Muhtarlıktan alınacak fakirlik belgesi ve diğer gelir durumu evrakları ile mahkemeye başvurulur. Mahkeme talebi uygun görürse, bu masraflardan geçici olarak muaf tutulabilirsiniz.
Sonuç
Anlaşmalı boşanma harç ve giderleri, davanın açılabilmesi için zorunlu olan, avukatlık ücreti dışındaki adli ödemelerdir. Bu masraflar, çekişmeli bir davaya göre çok daha düşük olsa da, mutlaka bütçelenmesi gereken kalemlerdir. Başvurma harcı, peşin harç ve gider avansından oluşan bu tutarlar, her yıl güncellenir. Sürecin başında bu maliyetler konusunda net bilgi sahibi olmak, davanın hızlı ve pürüzsüz bir şekilde ilerlemesini sağlayacaktır.
İletişim
Anlaşmalı boşanma davası harç ve giderleri gibi davanın mali yönleri hakkında güncel bilgi almak ve süreci en doğru şekilde yönetmek için, deneyimli ekimizle yanınızdayız. Avukat Tülin Babaoğlan Yılmaz’dan profesyonel hukuki danışmanlık ve dava takibi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Adres: Maidan İş ve Yaşam Merkezi C-112, Eskişehir Yolu Bilkent Kavşağı No: 4, Çankaya / Ankara, 06800
Telefon: 0546 646 70 14
WhatsApp: https://wa.me/905466467014